“O consumo de viño, grazas aos seus polifenoles, relaciónase con menos mortalidade e enfermidades crónicas”

Date: 
venres, Novembro 27, 2020

Entrevista a Rosa M. Lamuela- Raventos, profesora do Departamento de Nutrición, Ciencias da Alimentación e Gastronomía da Facultade de Farmacia e Ciencias da Alimentación da Universidade de Barcelona.

Fonte: www.campogalego.es

A profesora Rosa M.  Lamuela- Raventos é unha das expertas a nivel mundial no estudo dos  polifenoles, uns compostos presentes en alimentos como o viño e cuxo estudo nos últimos anos está a desvelar os seus múltiples beneficios para a saúde humana.

Entrevistamos a esta profesora do Departamento de Nutrición, Ciencias da Alimentación e Gastronomía da Facultade de Farmacia e Ciencias da Alimentación da Universidade de Barcelona e que dirixe tamén o Instituto de Investigación en Nutrición e Seguridade Alimentaria ( INSA- UB), así como o grupo de investigación  Poliphenol  Research 

Como xurdiu o seu interese polos  polifenoles?
En 1992, atopábame na Universidade de  California en Davis (Estados Unidos), realizando unha estancia postdoutoral, investigando cambios de cor nun viño branco da variedade  Sauvignon  blanc que sufría un cambio indesexable a rosado ( pinking), cando se publicou un artigo, nunha revista médica de gran prestixio,  The  Lancet, sobre o denominado “paradoxo francés” na que se lles atribuía aos  polifenoles do viño, un papel protector cardiovascular. Facendo un resumo de leste: sabíase que cando se consumían alimentos ricos en graxas saturadas, como os queixos ou o  foie, aumentan os problemas cardiovasculares; en cambio en Francia, país onde se consomen este tipo de alimentos con frecuencia, isto non foi observado e atribuíuse este efecto  cardioprotector ao viño. A partir diso, empezamos a investigar un composto  fenólico do viño, o  resveratrol, con propiedades  antiagregantes, e por mor diso continuamos profundando en devanditos compostos e as súas propiedades beneficiosas.

Que son estes compostos e por que son tan importantes para a saúde humana?
Son compostos con estruturas químicas moi diversas que non son considerados nutrientes; é dicir, que non son esenciais para o ser humano, como son as vitaminas. Con todo, o seu consumo se  correlaciona cunha diminución da mortalidade e enfermidades crónicas como as enfermidades cardiovasculares,  neurodegenerativas, diabetes tipo 2… e cada vez estanse investigando máis polo seu posible papel protector na prevención de moitas enfermidades.

Todos os polifenoles son iguais en canto ás súas propiedades saudables?
Hai mais de 1000  polifenoles nos alimentos, con propiedades moi diferentes. Por exemplo, os  taninos, presentes no viño, sabíase que non se absorbían; con todo agora descubriuse que poden actuar como  prebióticos, favorecendo a nosa  microbiota intestinal. Outro exemplo son os  antocianos, que son os que dan a cor vermella ou  violáceo dos amorodos, as froitas silvestres e o viño, o consumo destes se  correlaciona cunha diminución na incidencia de diabetes.

De que cantidades estariamos a falar na inxesta diaria para que os seus efectos nótense nun maior benestar?
É necesario consumir máis de 1000 mg de  polifenoles diarios para observar efecto protector.

Cales son os últimos achados sobre a relación entre  polifenoles e saúde?
Quizais o máis destacable é o seu papel  prebiótico, favorecendo a  microbiota e o seu posible papel no eixo intestino-cerebro. Ademais, actualmente estanse levando investigacións sobre o seu papel na pel e a nivel ocular, na dexeneración  macular.

No caso do viño, Por que destaca polo seu alto contido en  polifenoles?
O viño tinto elabórase favorecendo a extracción de substáncialas presentes nos  hollejos, que son moi ricos en  polifenoles; por iso un vaso de viño achéganos 300 mg de  polifenoles. Os viños brancos adoitan ter uns 100-300 mg de  polifenoles por litro, os tintos 10 veces máis 1000-3000 mg/ L.

Que factores determinan un maior contido de  polifenoles tanto na uva como no viño?
Os  polifenoles son compostos do metabolismo secundario das plantas, que se xeran cando a planta está en situacións de tensións; é dicir, que canto máis tensión hídrica e/ou  lumínico sofre a planta, máis  polifenoles sintetiza.

Pero tamén inflúen outras variables como:

- A xenética, hai variedades que teñen máis  polifenoles que outras, por exemplo, a variedade  Chardonnay ten menos  resveratrol que a variedade  Viura ou o  Cabernet  Sauvignon menos que o  Meerlot.

Contido de polifenoles nalgunhas variedades brancas españolas:

polifenois viños variedades brancas

- A forma de elaboración do viño: As condicións de  maceración e temperatura que fomentan maior contido de  polifenoles, o ideal para manter aromas e exercer un efecto de  maceración seria no caso do viño tinto 25-28º C.

-O  terroir: o tipo de chan inflúe no nivel destes compostos na planta. Os chans mellores son os tipo lousa ou o chans onde o viñedo está mais tenso.

A rega das cepas é unha práctica cada vez máis utilizada, como incide no contido de polifenoles do viño?
Depende do momento en que se aplique a rega, pero cando a uva esta case madura, non convén regar, a non ser que a cepa estea a sufrir moito  por calor e falta de auga, porque haberá un efecto de  dilución dos  polifenoles.

“Canto maior tensión hídrica e de iluminación experimenta a vide maior será o contido de  polifenoles das súas uvas”

Que outros alimentos e bebidas destacan polo seu alto contido en polifenoles?
Té, cacao, aceite de oliva virxe,  alcachofas, froitos vermellos…

Pódense sintetizar  polifenoles en laboratorio e engadilos aos alimentos?
Se pero non é o mesmo, tal e como se observa na seguinte gráfica os parámetros son completamente distintos aos  polifenoles naturais.

polifenois viños

En que liñas de investigación está a traballar sobre estes compostos?
Actualmente estamos a investigar que ocorre na cociña con devanditos compostos. Estes compostos teñen propiedades antioxidantes, polo que protexen a outros compostos de que se oxiden, estamos a investigar que ocorre nos alimentos cando os cociñamos con aceite de oliva virxe extra. Ademais da avaliación do seu efecto na  microbiota-cerebro.

Algo máis que queira engadir?
A dieta Mediterránea é considerada actualmente una das máis saudables do mundo por todas as investigacións que se realizaron con ela. Ademais, é unha dieta sostible, tentemos mantela utilizando produtos de proximidade, cociñando cos nosos aceites de oliva; non a deixemos perder por modas e tendencias que nos chegan doutros países, manteñamos as nosas tradicións e consumamos os nosos produtos.